Kültür Turizmi
Müzeler ve Örenyerleri
Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi
Fırat Üniversitesi Kampüsü’nde bulunan müze 1982 yılında teşhire açılmıştır. Tepecik, Keban Barajı kazı buluntuları, Korucutepe, Norşuntepe eserleri, Urartu yazıları, seramik, maden eserleri ve mühürleri ile Roma dönemi cam eserleri ve Osmanlı sikkeleri teşhirdedir. Etnografik eserler halı, kilim, vb. de teşhir edilmektedir.
Harput (Süt) Kalesi
Harput’un güneydoğusunda ovaya egemen kayalar üzerindedir. İlk kez Urartular döneminde yapıldığı sanılan kale, kayalara oyulmuş odalar, basamaklar ve gizli yollardan oluşmaktadır. 1115’de Artukoğlu Belek’in kaleyi almasından sonra, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Osmanlılar döneminde çeşitli onarımlar görmüştür. Dörtgen planlı kalenin girişi, doğuda Harput yönündedir. Yapı, dış kale ve iç kale olmak üzere iki bölümlüdür. Yüksekliği yer yer değişmektedir.
Ulu Cami
Harput’ta, Keşoğlu Meydanı’ndan Kazı Bahçesi’ne giden yoldadır. 12. yüzyıl ortalarında, Artuklu hükümdarı Fahreddin Karaaslan döneminde yapılmıştır. Ancak plan ve mimarisiyle bu dönem camilerinden ayrılır. Yapıda, İran-Selçuklu cami plan ve formu Anadolu özellikleriyle kaynaştırılmıştır. Harput ve çevresinin en eski yapıtlarındandır. Dikdörtgen planlı, dışa kapalı görünümlü, kalın duvarlıdır. Doğu ve batıda kapısı vardır. Batı kapısı yüksek dikdörtgen çevreli, hafif sivri kemer içinde basık kemerlidir. Doğu kapısıysa sivriye yakın kemer, iki yuvarlak sütun ve dörtgen çerçeveden oluşmaktadır.
Minarenin değişik dönemlerde yapıldığı sanılmaktadır. Alt bölüm tuğladan ve çubuk yivlidir. Ana gövde üç kuşak biçiminde, değişik tuğla dizilişiyle oluşturulmuş sepet örgüsü, geçmeli, altı köşeli ve yıldız motiflidir. Şerefeden yukarısı uzun, dar ve silindirik yapılıdır. Minarede tuğla hem yapı hem de süsleme öğesi olarak kullanılmıştır. Birkaç kez yer değiştiren abanoz ağacından minberi günümüzde Kurşunlu Camii’ndedir.
Sara Hatun Camii
Sara Hatun Mahallesi’ndedir. 15. yüzyılda Akkoyunlu Sultanı Uzun Hasan’ın annesi Sara Hatun’un ahşap olarak yaptırdığı sanılmaktadır. Yapıyı 1585’te III. Murat döneminde Hacı Mustafa onartmıştır. 1843’te Abdülmecit dönemindeyse, Harput Müftüsü Hacı Ahmet Efendi yeniden yaptırmıştır. Son cemaat yerinin sağında bulunan minare, 1898’de eklenmiştir. Bu onarım ve yenilemelerle yapı özgün biçimini yitirmiştir. Cami iyi durumdadır ve kullanılmaktadır.
Kurşunlu Camii
Harput’ta bulunan Osmanlı dönemi yapıtlarındandır. Çarsancak beylerinden Osman Ağa’nın yaptırdığı sanılmaktadır. Yazıtları okunamamakta olan cami kare planlıdır. Kubbeye geçiş tromplarladır. Mihrabı yalın bir niş biçimindedir. Ahşap mihrap Ulu Cami’den getirilmiştir. Minare gövdesi kalın ve uzundur.
Esediye (Aslanlı) Camii
Günümüzde yalnızca taç kapı kalmıştır. Selçuklu ya da Artuklu yapısı olduğu sanılmaktadır. Giriş bölümü Selçuklu üslubunda stalaktitlerle işlenmiştir. Yıkık durumdadır. Eyvan kemerleri üzerinde iki yanda birer aslan kabartmasının izleri vardır. Yalnız eyvanlı portali ayaktadır.
Alacalı Mescit
Harput’un Ağa Mahallesi’ndedir. 1202-1204’te Artuklular döneminde yapıldığı sanılmaktadır. Dikdörtgen planlı, küçük bir yapıdır. Duvarlar kesme taş ve ağaç hatıllı moloz taştandır. İki renkli taş mimarisi ilginçtir. Mihraba dik iki geniş kemer, ana mekanı üç nefe bölmektedir. Mihrap, mermer mukarnas frizlidir. Üç bölümlü ahşap tavanın kalem işleri ilginçtir. Geometrik örgü ve yıldız motifleriyle bezeli tavanda al, kara, lacivert renkler kullanılmıştır. Minaresi giriş kapısının üstündedir. Şerefeye dek ak-kara taşlarla dama biçiminde örülmüştür.
Arap Baba Mescidi ve Türbesi
Selçuklu hükümdarlarından IV. Kılıçarslan’ın oğlu, III. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında H. 678 yılında inşa edilmiştir. Minaresi dıştan türbe ile mescidin tam orta kısmına gelen bölümde yapılmıştır. Kapısı mescidin içindedir. Kaidesi alttan beş sıra taş üstünde alçı ve sıva izi görülen ve hemen hiçbir Selçuklu Mescidinde bulunmayan, emsalsiz sırça bordürlüdür. Mescit kare planlıdır. Selçuk üçgenleri ile kubbeye geçilir. Kubbe içinin kornişlerinin çinili olduğu bilinmektedir. Korniş ve çinilerle düzenlenen mihrabın üst kısmı, beş dişlidir. Büyük kemeri vardır. Arabesk plament ve su yolludur.
Türbenin alt kısmında ise Mumyalı bir ceset mevcuttur. Halk arasında Arap Baba diye anılır. Arap Baba ile ilgili çeşitli rivayetler anlatılmaktadır.
Ahi Musa Mescidi ve Türbesi
Harput’ta bulunan tek Ahi yapısıdır. Ahi örgütünün Harput’ta da varlığını göstermesi yönünden önemlidir. Yıkık olan yazıtına göre, 1185’te yaptırılmıştır. Dörtgen planlıdır. Mihrabı yarım bir niş biçimindedir. Kubbeli türbede, mescidi yaptıran Ahi Musa Hervi (Herdi) yatmaktadır. Yıkık durumdadır.
Meryem Ana Kilisesi
En eski Süryani kiliselerindendir. Harput Kalesi’nin sol kesiminde, alttaki yamaçta, kayalara kurulmuş dikdörtgen planlı kilisenin bir duvarını kayalar oluşturmaktadır. Dışarı taşkın olan apsisin önü yarım kubbeli, diğer bölümü tonozlarla örtülüdür. Kiliseden kaleye giden gizli yollar vardır. Mardin’deki Süryani Metropolitliği’nin kayıtlarına göre 1779 ve 1845’te onarılmıştır. Terk edilmiş durumdadır.
Cemşit Hamamı
Sara Hatun Camii yanındadır. Yavuz Sultan Selim’in sipahi beylerinden Cemşit Bey yaptırmıştır. Klasik Osmanlı hamam yapıları planındadır. Soyunma yeri, kare planlı ve kubbelidir. İki kapısı vardır. Şu anda Harput’ta kullanılan tek hamamdır. Yapıda onarım yapılmaktadır.
Hoca Hasan Hamamı
Klasik Osmanlı hamamı planındadır. İki girişlidir. Batı kapısı yalın, doğu kapısıysa kubbeli ve ilginçtir.
Dere Hamamı
Hacılar Mahallesi’nde Çatalboyu kesimindedir. Çeşitli kaynaklarda, 13. yüzyılda İmadeddin Ebubekir’in yaptırdığı bildirilmektedir. Tuğladan kemeriyle, yapının bir bölümü sağlamdır.
Deniz Turizmi
Elazığ’da bulunan Hazar Gölü’nün çevresinde kamu kurum ve kuruluşlarına ait kamp ve dinlenme tesisleri ile muhtelif yerlerinde halka açık kamp yerleri bulunmaktadır.
Hazar Baba Kayak Merkezi
Elazığ’a bağlı Sivrice ilçe merkezine 6 km. uzaklıkta, Hazar Gölü kıyısında 2347 m. yüksekliğinde olan Hazar Baba Dağı’nda 1999 yılında açılan Hazar Baba Kayak Merkezi, ülkemizde son yıllarda gelişmekte olan kış turizmine katkıda bulunacak, yöre ve bölge insanlarının da faydalanacağı bir merkezdir.
Hazar Baba Kayak Merkezi’nde kayak evi ve kafeterya olmak üzere iki bina mevcuttur. Kayak evinden gelen günübirlikçilere kayak takımları sağlanmaktadır. 2000 yılında mevcut teleski tesisi büyütülerek 1700 m’ye çıkarılmış, kayak pisti geliştirilerek amatör ve profesyonel kayakçılara rahat bir şekilde kayma imkanı sağlamıştır. Kayak yaparken aynı anda Hazar Gölü ve Keban Baraj Gölü’nün görüldüğü, adeta bir seyir tepesi konumundaki Hazar Baba Dağı Kayak Merkezi’nde hiçbir yerde görülmeyen güzellikler yaşanmaktadır.
Dağ ve Doğa Yürüyüşü
Elazığ'ın güneydoğusunda bulunan 2347 m.yükseklikteki Hazar Baba ve doğusunda bulunan 2171 m. yükseklikteki Mastar Dağları (Hazar ve Keban baraj göllerini gözlemek Mümkündür.)hem seyir tepesi konumunda olmaları,hem zengin flor a-fauna yapıları ve yaz aylarına kadar kar tutmaları nedeniyle dağ ve doğa yürüyüşleri için ideal yerlerdir.
Bisiklet Turizmi
Murat Nehri Vadisi bisiklet turları yapmaya elverişlidir.
Mağara Turizmi
Buzluk Mağarası
Buzluk Mağaraları tarihi Harput beldesinin kuzeydoğusunda Elazığ’a 11 km. uzaklıktadır. Mağarada, jeomorfolojik yapısı; klimatolojik şartlar ve hava sirkülasyonu özelliğinden dolayı yaz ayları içinde doğal olarak tabakalar, sarkıt ve dikitler halinde hatta bazı kısımlarında bal peteği şeklinde buz tabakaları, kış aylarında ise tam tersine sıcak hava oluşmaktadır.
1990 yılında merdiven basamakları ve aydınlatılması yapılan mağara, Türkiye’de gezilebilen mağaralar arasında yer almaktadır. Buzluk Mağaraları, çevresinin doğal güzelliği yanında tarihi Harput beldesinde bulunması, tarih ve doğanın iç içe bulunduğu nadir turistik yörelerimizden biridir.
Kamp Karavan Turizmi
Sivrice ilçesi, Güney köyü, Hacıbey mevkiinde faaliyette bulunan tesisler bünyesinde 300 araç, 200 çadır, 50 karavan, kapasiteli, yine Hazar Gölü kıyısında belediyeye ait tesisler bünyesinde 20 araç kapasiteli ve çok sayıda çadır kurmaya elverişli kamp yeri ile belediyeye ait 200 araç ve 100 çadır kapasiteli kamp yerinin yanı sıra, Hazar Gölü kıyısında halka açık yörelerde, Keban Baraj Gölü kıyılarında ve Cip Barajı mesire yerinde kamp yapma imkanı mevcuttur. Özellikle Hazar Gölü kıyısında bulunan kamp yerlerinde yılın haziran, temmuz ve ağustos aylarında çadır kurarak dinlenenlerin sayısı gitgide artmakta ve burada tatil yapanlara çeşitli hizmetler sunulmaktadır.
Sportif Olta Balıkçılığı
Keban Baraj Gölü kıyılarında sportif amaçlı amatör olta balıkçılığı ve her yıl Hazar Gölü’nde temmuz ve ağustos aylarında su sporları şenliği çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
Yaban Hayatı
İldeki yaban hayvanları arasında keklik, bıldırcın, sülün, çulluk gibi kuş türleriyle vaşak, çakal, kurt, tavşan, tilki, dağ keçisi ve yaban domuzu gibi hayvanlar vardır. |