|
|
 Ilısu Barajı'nın altında kalması beklenilen Bismil ilçesine bağlı Kortiktepe'deki arkeolojik kurtarma kazısında, bir yılda 358'i envanterlik toplam 877 eser çıkarıldı.
7 yıldan beri devam eden Diyarbakır-Batman sınırında bulunan Kortiktepe'deki kazılarda bir yılda 877 eser çıkarıldı. Kazı ekibi Başkanı Dicle Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Vecihi Özkaya, Ilısu Baraj inşaatı projesi sebebiyle başlatılan arkeolojik kazıların, yeterince bilinmeyen yukarı Mezopotamya coğrafyasının kültürel zenginliklerini ortaya çıkardığını ve ortaya çıkarılan bulguların bilim dünyasında küresel heyecan uyandırdığını söyledi.
Kortiktepe'de bu yıl 358'i envanterlik, 519'u etütlük olan toplam 877 eserin çıkarıldığını söyleyen Prof. Dr. Özkaya, "Kortiktepe'nin neolitik dönemin bulguları bakımından en zengin, kültürel dokusu bakımından ise en gelişmiş bir merkezi olduğu ortaya çıkmıştır. Bir yılda çıkardığımız eser sayısı, bölgedeki kazılarda son 10 yılda çıkarılan tüm eser sayısından fazladır. Günümüzde bir kentteki araba sayısı nasıl zenginliği ifade ediyorsa, bu kadar çok ve süslü eşya da neolitik dönemde Kortiktepe'nin zenginliğini ifade ediyor. Bu
özellik de Kortiktepe'nin zenginliğine tanıklık ettiği gibi bu en erken uygarlığın ne denli gelişkin olduğunu da ortaya koymaktadır. Tabii çıkarılan eserlerle Diyarbakır Müzesi de ulusal ve küresel nitelikli bir müze haline gelmiştir" dedi.
Kazılarda taş ve hayvan kemikleri üzerine figürlü bezemeler işlenmiş çok sayıda eser bulunduğunu da belirten Özkaya, inanç değerlerini temsil eden bu durumun neolitik dönem için bilinmeyen bir uygulama olduğunu ve ilk kez Kortiktepe'de ortaya çıktığını söyledi.
Taş ve kemik nesneler üzerinde dağ keçisi, yılan ve akrep gibi figürlerde ısrar edilmesi ve bunların yoğun kullanılmasının dinsel sembollerle açıklandığını ifade eden Özkaya, sembollerin içerdiği bazı inanç değerlerinin günümüzde de sürdüğüne işaret etti.
Kortiktepe'nin Yakın Doğu coğrafyasında yerleşik düzene geçişin başlarında yerleşim görmüş bir Neolitik merkez olarak, bilimsel sonuçlarıyla Anadolu arkeolojisi konusunda bilinenlere yeni yaklaşımlar getirdiğini de belirten Özkaya, "Yerleşik düzene geçişte Anadolu'nun rolü tartışmalı olmakla beraber, Kortiktepe kazısı bu yönde bilinenleri değiştirmiş, varsayımları kuşkulu hale getirmiştir.
Yerleşimin karakterini belirleyen arkeolojik bulguların sağladığı veriler, Yakındoğu coğrafyasında yerleşik düzene geçişin en erken yaşandığı bölgelerden birisinin Yukarı Dicle Vadisi olduğunu ortaya koyduğu gibi çağdaşlarına göre daha gelişkin bir kültürün geliştirildiği de kanıtlanmış durumdadır. Mezarlardan elde edilen bulguların da toplulukta belirgin dinsel inanış biçimlerinin geliştiği ve kurallaştığının algılanmakta olduğunu, daha çok günlük hayatta kullanılan eşyaların armağan olarak gömüldüğü mezarlarda bütünüyle taştan üretilmiş eşyalar bulunuyor. Ölü armağanlarında nicelik ve nitelik açısından gözlemlenen farklılık, söz konusu bu en erken yerleşik toplulukta sosyal sınıfların ve statülerin varlığına işaret ediyor. Elde ettiğimiz sonuçlar, küresel uygarlığın ilklerinin Yukarı Dicle Vadisi'nde yaşandığına tanıklık etmektedir" diye konuştu.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
