Mehmet Ali Talat 6 Temmuz 1952’de Girne’de doğdu. Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nden (ODTÜ) mezun oldu ve 1977 yılında Elektrik Mühendisliği yüksek lisansını tamamladı.  İlerleyen yıllarda, Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ)’nde Uluslararası İlişkiler alanında master yaptı.

Kıbrıslı Türk birliklerinin ve Kıbrıslılar Öğrenim ve Gençlik Federasyonu’nun (KÖGEF) kuruluşunda önemli bir rol oynadı. KÖGEF’in ilk yönetim kurulu başkanı oldu. Cumhuriyetçi Türk Partisi’ndeki (CTP) gençlik hareketlerinde, bölge ve merkez organlarında, komitelerinde görev aldı. Parti Meclisi ve Merkez Yürütme Komitesi’nin daimi üyelerinden biri oldu. Sekreterlik görevi bünyesinde partinin eğitim işlerini üstlendi.

Aralık 1993 genel seçimleri sonrasında kurulan ilk Demokrat Parti (DP)- CTP koalisyon hükümetinde Eğitim ve Kültür Bakanı olarak görevlendirildi. İkinci DP-CTP koalisyon hükümetinde de aynı görevi üstlendi. Üçüncü DP-CTP koalisyon hükümetinde ise, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı oldu.

14 Ocak 1996’da yapılan 14’üncü Genel Kongre’de CTP Genel Başkanı seçildi.

1998, 2003 yılarında ve 20 Şubat 2005 tarihinde yapılan erken seçimde Lefkoşa ilçesinden KKTC Meclisi’ne seçildi. 13 Ocak 2004’te kurulan 1. CTP-DP Koalisyon Hükümeti’nin ardından; 8 Mart 2005 tarihinde, Cumhurbaşkanlığı seçimine kadar görev yapacak 2. CTP-DP Koalisyon Hükümeti’ni kurdu.

17 Nisan 2005 Cumhurbaşkanlığı Seçimi’nde ilk turda başarılı olan Talat, KKTC’nin 2. Cumhurbaşkanı oldu.

Talat, evli ve iki çocuk babasıdır.